การจัดมุมพุ่มไม้เตี้ยตกแต่งโคนต้นไม้ใหญ่เป็นไอเดียที่ดี นอกจากจะช่วยพรางตาบริเวณโคนต้นไม้ที่มักจะดูแห้งแล้งหรือมีรากโผล่ขึ้นมาเหนือดินแล้ว ยังช่วยเพิ่มมิติ ความร่มรื่น และทำให้สวนดูเป็นสัดส่วนมากขึ้นด้วยเพื่อให้สวนออกมาดูสวยงาม สมดุลและต้นไม้ทุกต้นรอดชีวิต ลองนำแนวทางและไอเดียเหล่านี้ไปปรับใช้ดู เทคนิคการทำสวนนี้ช่วยเปลี่ยนพื้นที่ว่างใต้ต้นไม้ให้กลายเป็นมุมสีเขียวที่สวยงาม
การสร้างสวนสวยงามไม่ได้หมายถึงแค่การปลูกดอกไม้สีสันสดใสหรือจัดทางเดินประดับตกแต่งเท่านั้น หนึ่งในวิธีที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการปรับปรุงรูปลักษณ์โดยรวมของภูมิทัศน์คือการตกแต่งโคนต้นไม้ใหญ่ด้วยไม้พุ่มเตี้ย เทคนิคการทำสวนนี้ช่วยเปลี่ยนพื้นที่ว่างใต้ต้นไม้ให้กลายเป็นมุมสีเขียวที่สวยงาม ดูเป็นธรรมชาติ เป็นระเบียบ และสมดุลทางสายตา นอกจากนี้ ไม้พุ่มเตี้ยยังช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นในดิน ลดการเจริญเติบโตของวัชพืช และสร้างบรรยากาศที่สดชื่นรอบๆ สวน ต้นไม้ใหญ่ มักกลายเป็นจุดเด่นของสวนเนื่องจากขนาด ร่มเงาและความสวยงามตามธรรมชาติ อย่างไรก็ตาม บางครั้งพื้นที่รอบลำต้นก็ถูกปล่อยว่าง ทำให้สวนดูไม่สมบูรณ์
1. หลักการจัดวางและเลือกพรรณไม้
เนื่องจากโคนต้นไม้ใหญ่จะมี ร่มเงาค่อนข้างมาก และ รากของต้นไม้ใหญ่จะแย่งน้ำและอาหาร ดังนั้นควรเลือกไม้พุ่มเตี้ยที่ทนร่ม ทนแล้งได้ดี และโตไม่ไวเกินไปครับ
เล่นระดับความสูง : จัดวางต้นไม้เป็น 2-3 ชั้น โดยให้ไม้พุ่มที่สูงที่สุดอยู่ชิดโคนต้น (แต่ไม่ควรบังลำต้นทั้งหมด) แล้วค่อยๆ ลาดต่ำลงมาด้านนอก
สร้างรูปทรงของแปลง: อย่าปลูกเป็นวงกลมล้อมรอบต้นไม้แบบเป๊ะๆ เพราะจะดูแข็งเกินไป ลองทำเป็นรูปทรงอิสระ ทรงหยดน้ำ หรือรูปทรงโค้งมนตามธรรมชาติ
เว้นระยะห่างจากโคนต้น: ไม่ควรปลูกต้นไม้หรือถมดินทับคอต้นไม้ใหญ่ (บริเวณที่โคนต้นขยายออกก่อนลงดิน) เพราะอาจทำให้เปลือกไม้เน่าและต้นไม้ใหญ่ตายได้ ควรเว้นระยะห่างออกมารอบๆ ประมาณ 30-50 เซนติเมตร แล้วใช้วัสดุคลุมดินแทน
2. แนะนำพรรณไม้พุ่มเตี้ยและไม้คลุมดินยอดนิยม
ไม้พุ่มเตี้ย (ความสูงประมาณ 30-60 ซม. สำหรับเป็นฉากหลังหรือชั้นกลาง)
หน้าวัวใบ หรือ เฟิร์นข้าหลวง: เพิ่มลุคสวนป่าดิบชื้น ดูเขียวขจี
สับปะรดสี : เหมาะมากสำหรับโคนต้นไม้ เพราะรากเขาไม่ได้ต้องการดินลึก ทนร่ม แถมยังมีสีสันฉูดฉาดช่วยตัดกับสีเขียว
จั๋งแคระ หรือ หมากผู้หมากเมีย: ช่วยเพิ่มรูปทรงใบที่เรียวยาวและมีสีสัน (เช่น แดง ชมพู เหลือง)
พลับพลึงตีนเป็ด หรือ พลับพลึงกทม.: ให้ใบสีเขียวเข้ม ผิวสัมผัสหนา และมีดอกสีขาวช่วยให้มุมนั้นดูสว่างขึ้น
ไม้คลุมดิน / ไม้ล้มลุก (สำหรับแต่งขอบหน้าสุด)
ดาดตะกั่ว หรือ กาบหอยแครงแคระ: เพิ่มเฉดสีม่วง-แดง ช่วยให้มุมใต้ต้นไม้ดูมีมิติ ไม่เขียวทึบไปหมด
พลูด่าง หรือ พลูฉลุ: โตง่าย เลื้อยคลุมดินได้ดี ทนร่มสุดๆ
เฟิร์นกนกนารี หรือ เฟิร์นใบมะขาม: ให้ผิวสัมผัสที่ละเอียด นุ่มนวล ดูชุ่มชื้น
ซุ้มกระต่าย หรือ หนวดปลาดุกแคระ: เหมาะสำหรับปลูกเป็นขอบแปลง ล้อมกรอบให้ดูเป็นระเบียบ
3. ไอเดียการตกแต่งเพิ่มเติมเพื่อความสมบูรณ์แบบ
แต่งขอบแปลงด้วยหินธรรมชาติ: ใช้หินก้อนใหญ่ (หินจัดสวน) วางเรียงสลับไปมาตามขอบแปลงพุ่มไม้เพื่อกั้นขอบเขตและกักเก็บหน้าดินไม่ให้ไหลเวลาพ่นน้ำ
ใช้วัสดุคลุมดิน : บริเวณโคนต้นไม้ใหญ่ที่เว้นว่างไว้ แนะนำให้โรยด้วย เปลือกไม้สับ หรือ หินกรวดโทนสีธรรมชาติ เพื่อช่วยรักษาความชุ่มชื้นในดิน ป้องกันวัชพืช และทำให้ดูสะอาดตา
เพิ่มของตกแต่งเสริมฮวงจุ้ยและสายตา: ลองวางอ่างน้ำนิ่งขนาดเล็ก (เช่น อ่างบัวดินเผา) หรือรูปปั้นตกแต่งสวนสไตล์ที่ชอบ ไว้ในมุมพุ่มไม้เพื่อสร้างจุดนำสายตา
เติมไฟส่องต้นไม้ : ซ่อนไฟสปอตไลท์สนามไว้ตามพุ่มไม้เตี้ย ให้ส่องขึ้นไปที่ลำต้นและพุ่มใบของต้นไม้ใหญ่ตอนกลางคืน จะทำให้สวนดูมีมิติและโรแมนติกมาก
ข้อควรระวังตอนลงมือทำ
ระวังเรื่องระบบราก: เวลาขุดหลุมปลูกไม้พุ่ม ถ้าเจอรากขนาดใหญ่ของต้นไม้ใหญ่ ห้ามตัดเด็ดขาด ให้ขยับตำแหน่งหลุมหลบเอาครับ และแนะนำให้ผสมปุ๋ยคอกหรือคอมโพสต์ลงในดินใหม่ที่นำมาปลูกด้วย เพราะดินเดิมบริเวณโคนต้นมักจะจืดและแน่นหนา
